

با توجه به استقبال روز افزون خلبانان پاراگلایدر به انجام پروازهای مسافت و فرامنطقه ای و احتمال فرود در مناطق دور افتاده و ناشناس . فراگیری روشهای مختلف ناوبری و جهت یابی برای خلبانان پاراگلایدر مسافت ضروری می باشد.
در این مطلب آموزشی سعی می شود نحوه استفاده از قطب نما، نقشه خوانی و مسیر یابی برای این عزیزان به زبان ساده آموزش داده شود با امید به اینکه مفید واقع شود.
دانش هدایت و راه یابی بین دو نقطه را ناوبری گویند.
برای چه ناوبری را بیاموزیم؟
تمرین کردن ناوبری به صورت روزانه باعث می شود که در موقعیتهای خطرناک بتوانیم به بهترین نحو مسیر موردنظر را پیدا کنیم.
- پیدا کردن موقعیت فعلی
من کجا هستم؟!
- قدرت تشخیص و تخمین زدن و فواصل
چقدر فاصله تا رسیدن به مقصد وجود دارد؟
- تشخیص جهت
باید به کدام جهت بروم و الان در چه جهتی قرار دارم؟
- نحوه خواندن نقشه های توپوگرافیک
آیا مفاهیم نقشه را فهمیده ام؟
- تمرین مشخص کردن موقعیت نقاط در نقشه
در حال نگاه کردن به کدام تپه و یا رودخانه بر روی نقشه هستم؟
- مهارتهای تصویری
آیا می توانم نمای سه بعدی از موقعیتی که در آن هستم تصور کنم؟
- تمرین طراحی مسیرهای ایمن
آیا از یک مسیر طولانی و مطمئن بروم یا از یک مسیر کوتاه و خطرناک؟
- و کسب مهارتهای دیگر...
· نکته
ناوبری به این معنا نیست که هنگامی که گم شدید شروع به پیدا کردن راه خود نمایید.
ناوبری به این معنا است که شما نقاط ابتدای مسیر، انتهای مسیر و مقصد خود را بشناسید و بتوانید از حرکت خود یک Track ایجاد نمایید.
• نقشه توپوگرافیک
مشخصات
نحوه خواندن
• زمین
خصوصیات زمین
رابطه زمین و نقشه
این نوع قطب نما، برای کوهنوردان بسیار آشنا است. دقت و سرعت عمل در کارکرد با این قطب نما، آن را به یکی از محبوب ترین قطب نماهایی کرده است که در اختیار عموم طبیعت گردان قرار گرفته است.
مشخصات کلی قطب نمای لنزدار
قطب نمای مذکور در ارتش به صورت گسترده مورد استفاده قرار می گیرد. دلیل این مسأله هم دقت و قدرت عملکرد بسیار بالای آن و در عین حال سادگی آن می باشد.
قطب نمای مذکور در برابر شوک، رطوبت، شن و ماسه مقاوم می باشد و شما می توانید از 50- تا 150+ درجه فارنهایت از آن استفاده نمایید.
قطب نمای مذکور از یک لنز مناسب برخوردار است که شما در هنگام دیدن هدف می توانید گرای آن را نیز از طریق این لنز به راحتی مشاهده کنید.
درجه های این قطب نما به صورت شب نما می باشند و شما می توانید در نور کم نیز به صورت مناسب جهت خود را مشخص نمایید.
همچنین قطب نمای ذکر شده شامل یک ذره بین بر روی لنز جهت بهتر دیدن گرا، سیم نشانه گیری و همچنین درجه بندی در دو حالت درجه و میل، جهت بالا بردن دقت خواندن می باشد.
سیستم القایی مسی باعث جلوگیری از نوسان زیاد عقربه قطب نما بدون استفاده از مایعات می گردد.
استفاده از این وسیله ناوبری بوسیله یک دست به راحتی امکان پذیر می باشد. بسیاری از قطب نماها برای استفاده نیازمند هر دو دست می باشد.
استفاده از این قطب نماها بسیار ساده و آسان می باشد.
وظیفه محافظت از صفحه گراگیری و سایر قسمتهای قطب نما را در حالیکه قطب نما بسته است به عهده دارد.
سیم دیدن هدف: برای دیدن هدف و گراگیری نسبت به آن استفاده می شود.
نقاط دید در شب : برای استفاده در گراگیری در طول شب استفاده می شوند.
لبه درجه بندی شده : این قسمت به صورت درجه بندی شده وجود دارد و در صورت انطباق آن بر روی یک نقشه 1:50000 می توانید فاصله بین نقاط موجود در نقشه را با این خط کش بخوانید.
قسمت اصلی قطب نما می باشد. در صورتیکه قطب نما بنا به هر دلیل درست کار نکند، بدنه اصلی قسمتی است که در صورت کارکرد صحیح آن قطب نما قابل استفاده می باشد.
صفحه مشکی Bezel Ring : این صفحه در صورت چرخاندن آن صدای کلیک می دهد. در صورتیکه این صفحه را 360 درجه بچرخانید 120 بار تیک می کند. به عبارتی هر تیک این صفحه معادل 3 درجه می باشد.
خط شب نما : این خط شب نما جهت حرکت را در طول روز و یا شب مشخص می کند.
شاخص شناور : درجه بندی مشکی برحسب میل، درجه بندی قرمز برحسب درجه .
جهت یاب شب نما : جهت خواندن جهت در شرایط نور کم یا در هنگام شب
جهت نمای مغناطیسی (شب نما) : این جهت نما همواره به سمت شمال مغناطیسی می ایستد.
محل قرار گرفتن شست دست : از این قسمت جهت ثابت نگهداشتن قطب نما بوسیله شست دست استفاده می شود.
خط ثابت نشانه : جهت حرکت را مشخص می کند.
حلقه حمایت : برای وصل کردن قطب نما به یک طنابچه و حمایت آن استفاده می شود.
این شاخص دارای دو مقدار برای اندازه گیری می باشد :
1. Mils: این گرا، بیشتر در توپخانه، تانک و خمپاره اندازها کاربرد دارد و برای گراگیری با دقت بسیار بالا استفاده می شود. ( به رنگ مشکی )
هر دایره کامل شامل 6400 Mils می باشد.
فاصله بین خطوط مشکی کوتاه = 20 Mils
فاصله بین خطوط مشکلی بلند = 100 Mils
فاصله بین شماره ها = 200 Mils
(N = 64 (6400
(E = 16 (1600
(S = 32 (3200
(W = 48 (4800
8.89 Mils = 1/2 Degree
17.78 Mils = 1 Degree
2. درجه : یکی از معیارهای عمومی اندازه گیری زاویه، درجه می باشد. ( به رنگ قرمز )
یک دایره = 360 درجه
فاصله بین نشانگرهای قرمز = 5 درجه
فاصله بین نشانگرهای قرمز بزرگ = 10 درجه
فاصله بین هر دو شماره قرمز = 20 درجه
N = 0
E = 90
S = 180
W = 270
لبه مدرج شده قطب نما
از این خط کش برای اندازه گیری فاصله بین دو نقطه در یک نقشه استفاده می شود.
در این اندازه گیری باید به مقیاس نقشه نیز توجه شود.
توجه
هنگامی که از یک نقشه 1:50000 استفاده می شود فاصله بین هر دو نشانه در نقشه معادل 100 متر (107 یارد ) در دنیای واقعی می باشد. (هر 5 درجه دقیقاً معادل با 1 سانتیمتر می باشد.
قسمت پشتی لنز
- لنز : برای خواندن گرای روی قطب نما استفاده می شود.
- قسمت پشتی لنز : به همراه قسمت جلویی قطب نما برای دیدن و نشانه گیری به سمت هدف استفاده می شود.
توجه!
قسمت پشتی لنز به عنوان یک وسیله محافظتی استفاده می شود و هنگام بسته بودن، مانع از تکان عقربه و کثیف و خراب شدن آن می گردد. قابل ذکر است که در هنگام استفاده این قسمت باید با زاویه ای بیشتر از 45 درجه باز باشد.
هنگام حرکت حتماً چک کنید که قسمت محافظ بر روی صفحه قطب نما قرار گرفته باشد. این حالت مانع انتقال ضربه و ارتعاش به قطب نما و آسیب دیدن آن می گردد.
هنگامی که یک قطب نمای جدید می خرید به نکات زیر توجه کنید.
· عقربه قطب نما وقفه ای در حرکت نداشته باشد.
· سیم نشانه گیری خمشی نداشته و کاملاً صاف باشد.
· شیشه و قسمت های مجاور آن شکستگی نداشته باشد.
· شماره های روی قطب نما خوانا باشند.
· همچنین شما می توانید دقت قطب نما رادر یک جهت مشخص امتحان کنید.
· در صورتیکه محدوده تغییرات شما بیشتر از + 3 و کمتر از - 3 درجه نسبت به مرجع باشد قطب نمای شما قابل استناد نیست.
هنگامی که شما در حال سفر هستید، مطمئین باشید که قسمت عقبی را بسته اید. این عمل باعث قفل شدن صفحه مدور شده و مانع انتقال لرزش و آسیب به این صفحه می گردد.
تأثیر فلزات و الکتریسیته بر روی قطب نما : عوامل خارجی زیر می توانند در دقت قطب نمای شما تأثیرگذار باشند.
180 feet / 55 meters خطوط قدرت فشار قوی
33 feet / 10 meters کامیون / ماشین / سیم خاردار
6 feet / 2 meter تفنگ شکاری
1 feet / 1/2 meter چاقو / چراغ / دوربین شکاری
Inches / centimeters سگک کمربند / جواهرات
تأثیر بالا سنگ های مغناطیسی موجود در منطقه
قطب نما یک وسیله کاملاً حساس و راهنمای شما به حساب می آید. از این رو باید موارد ذکرشده در زیر در قطب نمای شما چک شوند.
بازرسیهای ویژه
· چک کنید که کاور شیشه قطب نما نشکسته باشد، بخار گرفته نباشد و صفحه مدور آن گیری نداشته باشد.
· سیم راهنمای دیدن هدف باید کاملاً محکم و بدون خمش باشد. در صورت شل شدن این سیم به جای استفاده از این سیم سعی کنید از وسط این سوراخ به هدف نگاه کنید.
کالیبره کردن قطب نما
قطب نمای شما در شرایط عادی و ابتدای خرید در صورت سالم بودن خوب کار می کند، ولی نکته ای که شما باید به آن توجه کنید تست کردن دقت قطب نما در جهتی است که گرای آن را می دانیم. به این کار کالیبره قطب نما می گویند.
کالیبراسیون
· نقطه ای که از قبل گرای آن را می دانید در نظر بگیرید. شما باید جهت این نقطه را به صورت دقیق بدانید.
· حال گرای نقطه مورد نظر را با قطب نمای خود بسنجید. این عمل را به صورت دقیق انجام دهید.
· مراقب باشید که در حین این عمل، وسایلی همچون ساعت، عینک فلزی، حلقه انگشتری و سایر وسایل فلزی را از قطب نمای خود دور نگاه دارید.
نتیجه کالیبراسیون :
· حال مقداری که قطب نمای شما نمایش می دهد را چک کنید. در صورتیکه این مقدار کمتر از مقدار نقطه کالیبره باشد، شما باید در هر گراگیری، تفاوت این دو مقدار (مقدار اندازه گیری شده – مقدار کالیبراسیون) را به گرای اندازه گیری شده اضافه کنید.
· در صورتیکه قطب نمای شما مقداری بیشتر از مقدار کالیبره را نمایش داد، باید اختلاف این دو مقدار را از مقدار اندازه گیری شده توسط قطب نما کم کنید.
روش اول (روش چسباندن قطب نما به گونه برای دیدن گرای هدف)
- در این روش همانطور که می بینید دستی که قطب نما را گرفته به گونه می چسبانیم و با دست دیگر آن را محکم نگاه می داریم تا حرکت نداشته باشد.
- این موثرترین روش برای به دست آوردن گرای دقیق یک هدف می باشد.
در حین نگاه کردن به هدف می توانید از روی لنز عدسی، گرا را بخوانید.
روش دوم ( روش عادی گرفتن گرا )
این روش به دقت روش قبل نیست ولی مزیت آن استفاده در تمامی شرایط و حالتها می باشد.
1- کاور را به گونه ای باز کنید به صورتیکه کاور و بدنه اصلی در یک خط قرار بگیرند.
2- قسمت پشتی را کامل بخوابانید و اجازه دهید که صفحه مدور کاملاً آزادانه حرکت داشته باشد.
3- در این حالت با استفاده از انگشت شست خود قطب نما را نگاه داشته و با سایر انگشتان حالتی پایدار برای قطب نما ایجاد کنید. در این حالت انگشت اشاره خود را در راستای هدف نگاه داشته و قطب نما را ثابت نگاه دارید.
4- انگشت شست دست مخالف را بین قسمت پشتی و صفحه سیاه مدور مطابق شکل قرار داده و بقیه انگشتان را نیز مطابق شکل ثابت نگاه دارید.
5- قطب نما را به قسمت کمر خود نزدیک نمایید.
6- برای گرفتن گرای هدف، کل بدن خود را در جهت هدف بچرخانید به صورتیکه کاور قطب نما کاملاً به سمت هدف باشد.
7- در حالیکه به سمت شی موردنظر نشانه رفته اید مقدار گرای آن را از روی صفحه مدرج بخوانید.
نحوه جهت یابی در روش عادی گرفتن قطب نما
1- ابتدا به طریقی که گفته شد قطب نما را نگاه داشته و آنرا به بدن خود بچسبانید.
2- بدن خودرا آنقدر بچرخانید تا مقدار گرای موردنظر بوسیله خط مشکی ثابت روی قطب نما نمایش داده شود به عنوان مثال این گرا، معادل 25 درجه است.
3- بدون چرخاندن قطب نما، صفحه مدور مشکی را آنقدر بچرخانید تا خط شب نمای این صفحه با شمال یکی شود.
4- هنگامی که صفحه مشکی مدور در جهت قرار گرفت آن را رها کنید. (حال هر وقت که نیاز بود تا گرا را تغییر دهید مجدداً مراحل بالا را تکرار کنید.)
5- خط نمایش شمال را با خط شب نمای Bezel در یک راستا قرار داده و حالا با توجه به خط ثابت مشکی شما می توانید در جهت مشخص شده حرکت کنید.