یاد بگیرید با روش خود پرواز کنید
می 20, 2020
پرواز با سرعت مناسب
می 26, 2020
نمایش همه

همگرایی (Convergence)

همگرايی (Convergence)

به ياد می آورم هنگامی که پرواز را شروع کرده بودم, می خواستم در مورد پديده عجيبی به نام همگرايی بيشتر ياد بگيرم, همگرايی هميشه به عنوان يک چيز غير عادی مورد بحث قرار می گرفت, گفته می شد اين پديده در مکان های مشخصی مانند ساحل يا در شرايطی خاص و نادر, اتفاق می افتد.

باعث تعجب است, اکنون ياد گرفته ام که همگرايی در همه جا ظاهر می شود, مانند کوهستان, دشت ها, سايت های ساحلی و دره ها. در طول پرواز در فاصله ای متوسط, حداقل يک بار و شايد بيشتر با آن مواجه شويد. در کوه های آلپ, می توانم بگويم حداقل در نيمی از پروازهايم با همگرايی روبرو می شدم.

همگرايی (Convergence) چيست؟

اصولا برخورد دو باد با جهت های مختلف با يکديگر را همگرايی می گويند. بطور طبيعی, اگر جرم هوای اين دو جريان باد, متفاوت باشند, يکی بر ديگری غلبه کرده و به جهت بالا تغيير مسير می دهد, بنابر اين ليفت ايجاد می شود. بهر حال, اگر هر دو باد, دارای درجه حرارت و چگالی يکسان باشند, آنگاه هر دو به سمت بالا تغيير مسير می دهند و باز هم منطقه ای از ليفت ايجاد می کنند. در نقاطی که همگرايی رخ می دهد, ترمال ها متمرکز تر و اغلب قوی تر هستند, چون هوای آن منطقه خود در حال بالا رفتن است.
 
 

1. همگرايی باد دريا (Sea breeze convergence)

اين نوع همگرايی واضح ترين نوع همگرايی هاست. معمولا در کنار خط ساحلی مستقيم, وقتی باد غالب از سمت دريا و فعاليت ترمال در خشکی داشته باشيم, اين همگرايی اتفاق می افتد. با گرم شدن زمين, همگرايی شروع می شود, هوای سرد و چگال روی سطح دريا, مستقيم بسمت خشکی کشيده می شود. در نقطه ای که هوای سرد دريا با هوای گرم خشکی برخورد می کند, همگرايی رخ می دهد و در آسمان, يک ديواره فرضی مناسب برای Soaring شکل می گيرد.

بهترين و قابل استفاده ترين ترمال را در قسمت روی زمين همگرايی نسيم دريا (Sea breeze convergence)، خواهيد يافت، چون هوای سرد و چگال دريا کاملا پايدار است. در طول روز, خط همگرايی (Convergence line) به مرور و پيوسته بسمت داخل خشکی حرکت می کند, تا فعاليت ترمال پايان يابد. فاصله شما تا خط ساحلی, تعيين کننده زمان رسيدن منطقه همگرايی Convergence) zone ( به سايت شما و رفتن آن از سايت می باشد.

همگرايی (Convergence) شبيه چيست؟

به چند روش می توانيد وجود همگرايی را تشخيص دهيد. نخست, تغيير جهت باد روی زمين, بادنما که وزش باد از خشکی را نشان می دهد, در کمتر از يک دقيقه بر می گردد و وزش باد از ساحل را نشان می دهد, اين باد خنک تر هم هست. دوم, با مشاهده ابرها, دنبال ابرهای کومولوس (Cumulus) بگرديد, و ببينيد در کجای آسمان, آنها در امتداد يک خط پيوسته, متوقف شده اند, و پس از آن خط, هوا پايدار و آسمان آبی ست.

سوم, اگر در مسير نسيم دريا ابر وجود داشته باشد, کف اين ابرها (Cloud base) پايين تر از کف ابرهای (Cloud base) کومولوس (Cumulus) در خشکی باشد. هم چنين اغلب پرده ای از ابرهای عمودی در جايی که کف ابرها بهم می رسند, وجود دارد. ممکن است اين ابر پرده ای شکل, در لبه ی منطقه همگرايی (Convergence zone edge) تيره تر بنظر برسد و بصورت باريکه هايی, از کف ابرهای کومولوس (Cumulus cloud) روی خشکی به سمت پايين آويزان بشوند. اگر ديواره ای از تپه ها در نزديکی ساحل وجود داشته باشد, انتظار داشته باشيد که همگرايی را در امتداد و روی آن بلندی ها پيدا کنيد.

گاهی اوقات اين سه شاخص می توانند با هم ظاهر شده و تشخيص منطقه همگرايی (Cumulus zone) را کاملا آسان کنند, خصوصا اگر ابرهای مذکور نيز حضور داشته باشند. بهر حال در روزهای ترميک که هوا صاف و آبی ست, ممکن است آسمان دو طرف منطقه همگرايی (Convergence zone) صاف و آبی باشند, بنابر اين, ممکن است تغيير جهت باد روی زمين, تنها نشانه وجود نسيم دريا باشد. تجربه پروازی من در اين شرايط, به من ياد داده که, هنگام همگرايی نسيم دريا (Sea breeze convergence) در آسمان آبی, توده هوای روی دريا اغلب کمی مه آلوده تر از توده هوای روی خشکی ست و خطی از هوای کمرنگ در همگرايی ايجاد می شود. اگر با دقت نگاه کنيد, اين علامت منطقه همگرايی (Convergence zone) را به شما نشان خواهد داد.

 
 

چگونه از همگرايی (Convergence) استفاده کنيم

وقتی همگرايی را پيدا کرديد, نکته بعدی استفاده از آنست. قانون کلی اين است که, در خط همگرايی (Convergence line) و روی قسمتی از آن که بالای خشکی قرار دارد, پرواز کنيد. بسته به نوع ليفت, دو تکنيک برای پرواز در خط همگرايی وجود دارد.

نخستين روش, اگر ليفت ترمال در منطقه همگرايی (Convergence zone) وجود داشت, به روش معمول از ترمال استفاده کنيد روش دوم, اگر در امتداد خط همگرايی (Convergence line) خطی ضعيف از ليفت ديواره وجود داشت و ترمال در کار نبود, آنگاه در آن خط ضعيف, مانند ليفت ديواره های کوهستان, با پرواز رفت و برگشت در امتداد خط همگرايی (Convergence line) ارتفاع خود را حفظ کنيد. در اين وضعيت, مهم ترين نکته توجه دقيق به ماندن در آسمان روی خشکی ست. سر خوردن به هوای روی دريا, خيلی ساده است, که در اين صورت با سينک زياد پايين خواهيد رفت.

پرواز در امتداد خط همگرايی (Convergence line) تنها راه انجام پرواز مسافت در چنين شرابطی می باشد. اگر از اين خط در هر جهتی دور شويد, با هوای پايدار يا باد روبرو مواجه می شويد. اما ماندن در خط همگرايی (Convergence line) هميشه آنطور که بنظر می رسد, آسان نيست. خط همگرايی (Convergence line) اغلب صاف نيست, و در بعضی مکان ها به سمت داخل خشکی رانده می شود و در بعضی جاها به ساحل چسبيده است. اين جابجايی به طبيعت دريا و خشکی آن منطقه بستگی دارد. نسيم دريا از دره های کوچک کنار ساحل راحت تر از تپه های کنار دريا عبور کرده و بالا می رود, نتيجه آنکه خط همگرايی (Convergence line) نا منظم می شود.

جاهايی که بخاطر همگرايی نسيم دريا (Sea breeze convergence) شناخته شده هستند عبارتند از, تمام سواحل جنوبی انگلستان, هنگامی که باد غالب شمالی می وزد (يک بار John Pendry در همگرايی نسيم دريا در همين جا، km 250 پرواز کرد). ساحل غربی کاليفرنيا نيز هنگام وزش باد غالب شرقی, همگرايی نسيم دريا (Sea breeze convergence) در آنجا عالی ست. و ساحل شرقی اسپانيا, نزديک بارسلون يکی ديگر از نقاطی ست که در صورت وزش باد شرقی, همگرايی نسيم دريا (Sea breeze convergence) خوب خواهد بود.
 
 

2. همگرايی در فضای پشت کوه (Lee-side convergence)

وقتی جريان هوا با مانعی برخورد می کند, در قسمت رو به باد آن مانع, جريان هوا تقسيم می شود (اين محل را نقطه جدايش Stagnation point گويند). هوا در طرفين آن مانع جريان يافته و سپس در قسمت پشت به باد آن مانع, جريان های هوا دوباره با يکديگر برخورد می کنند. البته که اين برخورد جريان های هوا در پشت مانع نيز همگرايی است. اما بايد مراقب باشيد, در فضای پشت به باد مانع, با روتور, سينک و توربولانس مواجه هستيد. مهارت خيلی بالايی نياز است تا تشخيص دهيد که آيا در فضای پشت به باد مانع ليفت وجود دارد يا سينک. عموما, اگر مانع نسبتا کوچک باشد (منظورم از کوچک, عرض کمتر از km 5 و ارتفاع کمتر از m 1000 است) يا باد قوی باشد, آنگاه در پشت مانع فقط با روتور مواجه هستيد. از طرف ديگر, اگر مانع بزرگ باشد يا باد ملايم باشد, آنگاه به احتمال زياد در فضای پشت مانع, همگرايی خواهيد داشت, خصوصا اگر در پشت مانع, آفتاب با زمين برخورد کرده و يک کمی هوا را گرم کند تا همگرايی هوا ايجاد شود و ليفت توليد کند.

 
 

3. باد دره (Valley wind) با باد Meteo* برخورد می کند

در روزهای تابستانی در مرکز کوهستان های آلپ, همرفتی ,(Convection) ** هوا را از کوهپايه های اطراف به سمت خود می کشد. از آنجايی که هوا, آسان ترين مسير را می پيمايد, هوا از دره ها بسمت بالا جريان پيدا می کند. اين جريان های هوايی, باد دره (Valley winds) نام دارند و گاهی شدت وزش آنها به km/h 50 می رسد.

باد های دره (Valley winds) اغلب می توانند در جهت خلاف بادهای Meteo باشند. وقتی چنين اتفاقی رخ دهد, دو باد مخالف در نقطه ای با يکديگر تلاقی می کنند. اين همان منطقه همگرايی (Convergence zone) است. بارها اين شرايط را در شمال شهر Trento در ايتاليا, واقع در قسمت جنوبی آلپ, ديده ام. در اينجا, باد Meteo شمالی, از شمال آلپ بسمت جنوب می وزد, و با بادهای دره که بشدت از جنوب به شمال جريان دارند, مقابله می کند. نتيجه اين برخورد, ايجاد يک خط همگرايی (Convergence line)، درست در امتداد عرض دره می باشد. اين منطقه همگرايی (Convergence zone) از مناطق جنوبی شروع شده و با شدت گرفتن بادهای دره در طول روز, بسمت شمال جابجا شده و تا مرکز آلپ پيش می رود.

يک بار در مسابقه ای در مناطق Les Saisies و Megeve فرانسه شرکت کرده بودم (توضيح مترجم: اين منطقه در شرق فرانسه و در نزديکی مرزهای شمال غربی ايتاليا قرار دارد, در اين ناحيه ديواره ای به ارتفاع m 2350 در امتداد شرقی غربی وجود دارد, که دره های Les Saisies در قسمت جنوبی اين ديواره و دره های Megeve در قسمت شمالی اين ديواره قرار دارند. ظاهرا بر اساس توضيح نويسنده, وقتی قدرت باد دره های شمالی با قدرت باد دره های جنوبی يکسان باشد, همگرايی روی خط الراس شکل می گيرد. اگر باد دره های يک سمت قوی تر باشد, همگرايی را به سمت مقابل هل می دهد) و در همگرايی پرواز می کردم, معمولا باد دره از هر دو طرف با ديواره برخورد می کند و روی خط الراس ليفت ايجاد می کند. بهر حال در آن روز بخصوص, باد غالب شمالی شدت گرفته و باد دره های شمالی يعنی سمت Megeve را تقويت کرده و آن را از روی خط الراس عبور داده و تا روی دره های جنوبی يعنی Les Saisies هل داده بود. در نتيجه منطقه همگرايی (Convergence zone) در ميانه راه بين دره و خط الراس تشکيل شده بود. من در اين منطقه همگرايی (Convergence zone) حدود km 15 پرواز کردم, در حالی که, تعداد زيادی از خلبانان روی ديواره, در قسمت جنوبی, جايی که بطور معمول ليفت وجود داشت پرواز کردند. مستقيم پايين رفتند, و اصلا متوجه نشدند که چه اتفاقی افتاده است.

 
 

4. باد دره با باد دره تلاقی می کند

دسته بندی جداگانه هر کدام از اين انواع مختلف همگرايی ها, يک کم دشوار است. برای مثال همگرايی ايجاد شده در Les Saisies را می توان ناشی از برخورد دو باد دره در نظر گرفت. اما اين تاثير باد Meteo بر همگرايی ست, که شرايط را غير عادی می کند.

قسمت غربی Cheval Blanc (واقع درkm 20 در شمال St Andre-les-Alps در فرانسه) جای خيلی خاصی ست. اغلب ترمال های خوب و باد ملايم غير قابل پيش بينی و ترمال های قوی که از دره های هموار مقابل کوهستان سرچشمه می گيرند. در واقع ترمال ها در دره های جلوی کوهستان اغلب بهتر از ترمال های خود Cheval Blanc هستند. علت چيست؟ منطقه بخاطر برخورد دو باد دره دارای همگرايی است. باد مناطق جنوبی Lambruisse و St Andre به اين منطقه می وزد, هم چنين باد شمال غربی نيز از مناطق Digne و La Javie نيز به اين منطقه سرازير می شود. اين دو باد دره توسط ارتفاعات عظيم Montagne de Coupe از هم جدا می شوند.

محل دقيق اين منطقه همگرايی (Convergence zone) البته تحت تاثير باد Meteo قرار می گيرد, اما معمولا در تمام طول روز ثابت مانده و تغيير مکان نمی دهد. در گذشته در اين منطقه همگرايی (Convergence zone) تسک هايی تعريف می شد تا خلبانان مستقيم از غرب, از Cheval Blanc به سمت شرق و Montagne de Coupe پرواز کنند, بطور معمول اين Leg بسيار دشوار بود، چون بايد مستقيم رو به باد در فضای پشت کوهستان Montagne de Coupe پرواز می کرديد.

خلاصه

همگرايی (Convergence) روتور, ترمال پشت کوه و بادهای دره خيلی به هم مربوط هستند. غير ممکن است بتوانيم بگوئيم, چه زمانی کداميک شروع می شود و چه زمانی کداميک پايان می يابد, اما آشنايی با اختلاط پيچيده اين بادها, کليد درک جريان هوا درکوهستان است.

هر خلبانی که پرواز می کند بايد از نوع اتفاقات قريب الوقوع آگاهی داشته باشد. شش دانگ حواس تان را تا حد ممکن جمع کنيد و سرنخ های کوچک را ببينيد تا شرايط يک پارچه ی آب و هوايی موجود را درک کنيد.

لازم است بدانيد:

· همگرايی نتيجه تلاقی دو باد است.

· با استقرار خط همگرايی ,(Convergence line) می توان تا دور دست ها در آن پرواز کرد.

· انواع مختلفی از همگرايی وجود دارد, همگرايی نسيم دريا ,(Sea breeze convergence) همگرايی باد دره ,(Valley wind convergence) همگرايی پشت کوه (Lee-side convergence) و همگرايی ناشی از تلاقی دو باد دره (Valley wind-met wind convergence).

· باريکه های ابرهای کومولوس, کف ابر(Cloud base) در ارتفاعات متفاوت, وجود ابر کومولوس در موقعيت های غير قابل انتظار يا جاهای غير عادی از نشانه های همگرايی هستند,

· همگرايی می تواند خيلی مفيد باشد و خطوط ليفت در آسمان ايجاد کند يا پلی برای پرواز از عرض يک دره دشوار درست کند.

توضيح مترجم

* باد Meteorological wind ,Meteo wind ,Meteo باد غالب هواشناسی, بادی که در اثر اختلاف فشار هوای بين دو منطقه ايجاد می شود.

** همرفتی (Convection) انتقال حرارت از نقطه ای به نقطه ديگر که با حرکت سيال صورت می پذيرد.

** حرارت به چهار طريق انتقال می يابد, تابش (Radiation) همرفتی (Convection) هدايت تغيير فاز (Conduction) (Phase change)

نويسنده: Bruce Goldsmith

از کتاب 50 روش برای پرواز بهتر

ترجمه: ابوطالب کيائی ها

Hourmaz
Hourmaz

آکادمی پاراگلایدر هورمز

1 دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *